در سال‌های اخیر، الگوی سرطان دهان در حال تغییر است. ویروسی به نام HPV، به یکی از عوامل فزاینده سرطان‌های دهان و حلق تبدیل شده — موضوعی که آگاهی درباره‌اش حیاتی است.

HPV چیست؟

ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) یکی از شایع‌ترین ویروس‌هاست. بیش از ۱۰۰ نوع دارد که اکثرشان بی‌خطرند. اما برخی انواع پرخطر، می‌توانند باعث تغییرات سلولی و در نهایت سرطان شوند.

ارتباط با سرطان دهان و حلق

نوع خاصی از HPV (به‌خصوص HPV-16) با سرطان‌های بخش عقب دهان و حلق (اوروفارنکس) — به‌خصوص لوزه و قاعده زبان — مرتبط است. این نوع سرطان در حال افزایش است، حتی در افرادی که سیگار نمی‌کشند.

📊 تغییر الگو: در گذشته، اکثر سرطان‌های دهان به سیگار و الکل مربوط می‌شد. اما امروزه، سرطان‌های مرتبط با HPV در حال افزایش هستند — به‌خصوص در افراد جوان‌تر. این یک تغییر مهم در سلامت عمومی است.

ویژگی سرطان‌های مرتبط با HPV

اغلب در بخش عقب دهان و حلق

ممکن است در افراد جوان‌تر و غیرسیگاری دیده شود

خبر خوب: معمولاً به درمان بهتر پاسخ می‌دهند

علائم: گلودرد مداوم، توده در گردن، مشکل بلع

پیشگیری: واکسن HPV

واکسن HPV که برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم توسعه یافت، می‌تواند در پیشگیری از سرطان‌های مرتبط با HPV — از جمله سرطان‌های دهان و حلق — هم نقش داشته باشد. این واکسن در سنین جوانی مؤثرترین است.

نقش دندان‌پزشک

غربالگری منظم دهان برای علائم اولیه

آگاهی‌بخشی درباره عوامل خطر

ارجاع به‌موقع موارد مشکوک

توصیه‌ها

معاینه منظم دهان و گلو

توجه به علائم پایدار (بیش از ۲ هفته)

مشورت با پزشک درباره واکسن HPV

کاهش عوامل خطر دیگر (سیگار، الکل)

⚠️ پیام کلیدی: سرطان مرتبط با HPV قابل پیشگیری و در صورت تشخیص زودهنگام، قابل درمان است. آگاهی، واکسیناسیون به‌موقع و معاینه منظم، سه کلید مقابله با این تهدید نوظهور هستند.

📚 منابع: CDC, HPV and Oropharyngeal Cancer, 2023. WHO, Human Papillomavirus (HPV), 2024. Gillison ML, et al. HPV and oral cancer. J Clin Oncol, 2015.

پیوندهای مرجع: سازمان جهانی بهداشت: سلامت دهان · انجمن دندان‌پزشکی آمریکا: موضوعات سلامت دهان

دکتر امید خیرخواه

دکتر امید خیرخواه

دندان‌پزشک. رویکرد پیشگیری‌محور و آموزش بیمار — محتوای علمی و قابل فهم.

📌 این محتوا بر اساس منابع علمی نوشته شده و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. در صورت داشتن علائم یا نگرانی، برای ارزیابی فردی به دندان‌پزشک مراجعه کنید. | fa.omidkheirkhah.com