بسیاری از افراد بدون اینکه بدانند، شب‌ها دندان‌هایشان را به هم می‌سایند یا فشار می‌دهند. این عادت ناخودآگاه — بروکسیسم — می‌تواند به‌مرور دندان‌ها و فک را به‌شدت آسیب بزند.

بروکسیسم چیست؟

بروکسیسم یعنی ساییدن یا فشردن ناخودآگاه دندان‌ها. می‌تواند در خواب (بروکسیسم شبانه) یا بیداری اتفاق بیفتد. بسیاری از افراد سال‌ها بدون آگاهی این کار را می‌کنند تا زمانی که آسیب آشکار شود.

علائم هشدار

سردرد، به‌خصوص هنگام بیدار شدن

درد فک یا صورت

ساییدگی و کوتاه شدن دندان‌ها

حساسیت دندان

صدای ساییدن که شریک خواب می‌شنود

ترک خوردن یا شکستن دندان‌ها و ترمیم‌ها

علت‌ها

استرس و اضطراب: مهم‌ترین عامل

اختلالات خواب: مثل آپنه خواب

ناهماهنگی دندان‌ها (مال‌اکلوژن)

مصرف کافئین، الکل و برخی داروها

😬 چرخه استرس: بروکسیسم اغلب با استرس مرتبط است. مدیریت استرس (ورزش، خواب کافی، تکنیک‌های آرام‌سازی) می‌تواند بخش مهمی از درمان باشد — نه فقط محافظت از دندان‌ها.

درمان

نایت‌گارد (گارد شبانه): مهم‌ترین درمان — از دندان‌ها در برابر ساییدگی محافظت می‌کند

مدیریت استرس: ریشه مشکل را هدف می‌گیرد

اصلاح ناهماهنگی دندان‌ها

درمان آپنه خواب در صورت وجود

⚠️ چرا جدی بگیریم؟ بروکسیسم درمان‌نشده می‌تواند دندان‌ها را تا حد عصب بساید، باعث شکستگی شود و به مفصل فک آسیب بزند. تشخیص و درمان زودهنگام، از آسیب‌های پرهزینه جلوگیری می‌کند.

📚 منابع: Lobbezoo F, et al. Bruxism defined and graded: an international consensus. J Oral Rehabil, 2013. ADA, Bruxism, 2024.

پیوندهای مرجع: سازمان جهانی بهداشت: سلامت دهان · انجمن دندان‌پزشکی آمریکا: موضوعات سلامت دهان

دکتر امید خیرخواه

دکتر امید خیرخواه

دندان‌پزشک. رویکرد پیشگیری‌محور و آموزش بیمار — محتوای علمی و قابل فهم.

📌 این محتوا بر اساس منابع علمی نوشته شده و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. در صورت داشتن علائم یا نگرانی، برای ارزیابی فردی به دندان‌پزشک مراجعه کنید. | fa.omidkheirkhah.com