نوشیدن آب سرد، خوردن بستنی، نفس کشیدن در هوای سرد — و ناگهان یک درد تیز و گذرا. حساسیت دندانی یکی از شایع‌ترین شکایات دندان‌پزشکی است که زندگی روزمره را تحت تأثیر می‌گذارد.

چرا دندان حساس می‌شود؟

زیر مینای سخت دندان، لایه‌ای به نام «عاج» (Dentine) قرار دارد که هزاران کانال ریز (Tubules) به عصب دندان دارد. وقتی این لایه به هر دلیلی در معرض محرک‌های خارجی قرار می‌گیرد، مایع داخل این کانال‌ها حرکت کرده و درد ایجاد می‌شود.

علل شایع حساسیت

فرسایش مینا: ناشی از مسواک زدن خیلی سخت، غذاهای اسیدی یا رفلاکس معده

کاهش لثه: ریشه دندان که عاج دارد، در معرض دهان قرار می‌گیرد

دندان ترک‌خورده: حتی ترک‌های ریز می‌توانند باعث حساسیت شوند

پوسیدگی: مخصوصاً در مراحل اولیه می‌تواند حساسیت ایجاد کند

بعد از درمان دندان‌پزشکی: حساسیت گذرا بعد از پر کردن، تمیز کردن یا سفیدکردن طبیعی است

⚠️ چه زمانی جدی است؟ اگر درد خودبه‌خود ایجاد می‌شود (بدون محرک)، طولانی‌مدت است یا با تورم همراه است — این دیگر حساسیت ساده نیست و باید فوری به دندان‌پزشک مراجعه کنید.

راه‌حل‌ها

خمیردندان مخصوص حساسیت: حاوی نیترات پتاسیم یا فلوراید استانیوس — با استفاده مداوم مؤثر است (نه فوری)

مسواک نرم و تکنیک ملایم: مسواک سخت یکی از علل اصلی است

کاهش غذاهای اسیدی: نوشیدنی‌های گازدار، آبمیوه‌ها، سرکه

گارد شبانه: اگر دندان‌ها را در خواب فشار می‌دهید (بروکسیسم)

درمان دندان‌پزشکی: بستن کانال‌های عاجی با لاک فلوراید یا ترمیم لثه در موارد شدید

📚 منابع: Dentin Hypersensitivity: A Review. Journal of Clinical Periodontology, 2013. ADA, Sensitive Teeth, 2024. Canadian Advisory Board on Dentin Hypersensitivity, 2003.

پیوندهای مرجع: سازمان جهانی بهداشت: سلامت دهان · انجمن دندان‌پزشکی آمریکا: موضوعات سلامت دهان

دکتر امید خیرخواه

دکتر امید خیرخواه

دندان‌پزشک. رویکرد پیشگیری‌محور و آموزش بیمار — محتوای علمی و قابل فهم.

📌 این محتوا بر اساس منابع علمی نوشته شده و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. در صورت داشتن علائم یا نگرانی، برای ارزیابی فردی به دندان‌پزشک مراجعه کنید. | fa.omidkheirkhah.com